คำถามแรกที่ทีมงานได้รับเกือบทุกครั้งคือ ถมที่ดินราคาเท่าไหร่ คำตอบที่ตรงที่สุดคือ “ขึ้นกับหน้างาน” ฟังดูเหมือนเลี่ยง แต่เป็นความจริง เพราะที่ดินสองแปลงขนาดเท่ากันอาจใช้ดินต่างกันหลายเท่า และระยะทางขนดินก็ต่างกันมาก
บทความนี้จะอธิบายว่าราคาถมดินคิดจากอะไร มี 6 ปัจจัยหลักที่ทำให้ใบเสนอราคาต่างกัน พร้อมวิธีคำนวณปริมาณดินเบื้องต้นด้วยตัวเอง เพื่อให้เทียบราคาจากผู้รับเหมาหลายเจ้าได้อย่างเข้าใจ

สารบัญ
ราคาถมดินคิดจากอะไร
โดยทั่วไป ผู้รับเหมาถมดินจะคิดค่าใช้จ่ายจากสองส่วนใหญ่ ส่วนแรกคือ ค่าดินและค่าขนส่ง ซึ่งมักคิดเป็นคิว (ลูกบาศก์เมตร) หรือเป็นเที่ยวรถ ส่วนที่สองคือ ค่าเครื่องจักรเกลี่ยและบดอัด เช่น แมคโฮ รถแทรกเตอร์ และรถบด ซึ่งอาจคิดรวมในราคาต่อคิว หรือแยกเป็นรายวันหรือรายชั่วโมง
บางงานมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม เช่น ค่าทำทางเข้าหน้างาน ค่าเคลียร์พื้นที่ก่อนถม หรือค่าขุดตอไม้ ซึ่งควรถามให้ชัดตั้งแต่แรกว่ารวมอยู่ในใบเสนอราคาหรือไม่
วิธีคำนวณปริมาณดินเบื้องต้น
ก่อนจะรู้ว่าถมที่ดินราคาเท่าไร ต้องรู้ก่อนว่าต้องใช้ดินกี่คิว สูตรพื้นฐานคือ
ปริมาณดิน (คิว) = พื้นที่ (ตารางเมตร) × ความสูงที่ต้องถม (เมตร)
แปลงหน่วยที่ดินไทยเป็นตารางเมตร
- 1 ไร่ = 1,600 ตารางเมตร
- 1 งาน = 400 ตารางเมตร
- 1 ตารางวา = 4 ตารางเมตร
วัดความสูงให้ใกล้ความจริง
ที่ดินส่วนใหญ่ไม่ได้เรียบเท่ากันทั้งแปลง ควรวัดความต่างระดับจากระดับที่ต้องการถึงพื้นดินเดิมหลาย ๆ จุด เช่น สี่มุมและกลางแปลง แล้วหาค่าเฉลี่ย ถ้าแปลงใหญ่หรือต่างระดับมาก ให้แบ่งเป็นส่วนแล้วคำนวณแยก
อย่าลืมเผื่อการยุบตัว
ดินที่ขนมากับรถยังหลวม เมื่อเกลี่ยและบดอัดแล้วจะยุบตัวลง ปริมาณดินจริงที่ต้องสั่งจึงมากกว่าตัวเลขที่คำนวณได้ ตัวเลขเผื่อขึ้นกับชนิดดินและความแน่นที่ต้องการ ผู้รับเหมาที่ดีจะอธิบายได้ว่าเผื่อไว้เท่าไรและเพราะอะไร
6 ปัจจัยที่ทำให้ถมที่ดินราคาต่างกัน
1. ปริมาณดินที่ต้องใช้
เป็นปัจจัยใหญ่ที่สุด แปลงที่ต่ำกว่าถนนมาก หรือต้องการถมสูงเพื่อหนีน้ำ จะใช้ดินมากกว่าแปลงที่ต่ำเพียงเล็กน้อยหลายเท่า
2. ชนิดของดิน
ดินถมทั่วไป ดินลูกรัง ทราย และหน้าดิน มีต้นทุนต่างกัน หลายงานใช้ดินถมทั่วไปเป็นชั้นล่างและใช้ลูกรังเฉพาะผิวหน้าที่รถวิ่ง เพื่อคุมงบ อ่านเพิ่มได้ที่ ดินถม ดินลูกรัง ทรายถม ต่างกันอย่างไร
3. ระยะทางจากแหล่งดินถึงหน้างาน
ค่าขนส่งขึ้นกับระยะทางและสภาพถนน แหล่งดินที่ใกล้หน้างานช่วยลดต้นทุนต่อเที่ยวได้มาก งานในตัวเมืองกับงานในหมู่บ้านห่างไกลจึงมักได้ราคาไม่เท่ากัน
4. ทางเข้าหน้างาน
ถ้ารถดั๊มคันใหญ่เข้าได้สะดวก งานจะเร็วและต้นทุนต่ำกว่า ถ้าทางแคบ ต้องใช้รถเล็กหลายเที่ยว หรือต้องทำทางชั่วคราวก่อน ค่าใช้จ่ายจะเพิ่มขึ้น
5. การเกลี่ยและบดอัด
งานที่ต้องการแค่เทดินกองไว้ ราคาจะต่างจากงานที่ต้องเกลี่ยระดับ ถมเป็นชั้น และบดอัดด้วยรถบด ซึ่งเหมาะกับพื้นที่ที่จะสร้างบ้านหรือทำลานจอดรถ
6. งานเตรียมพื้นที่ก่อนถม
หากที่ดินมีหญ้าสูง ตอไม้ ต้นไม้ใหญ่ หรือสิ่งปลูกสร้างเก่า ต้องเคลียร์ก่อนถม ซึ่งเป็นงานเพิ่ม ดูรายละเอียดได้ที่ เคลียร์ที่ดินรกร้าง ทำอย่างไร
ตัวอย่างการคำนวณ
ที่ดิน 2 งาน (800 ตารางเมตร) วัดความสูงที่ต้องถม 5 จุดได้ 0.6, 0.8, 0.7, 0.9 และ 1.0 เมตร
| ขั้นตอน | วิธีคิด | ผลลัพธ์ |
|---|---|---|
| ความสูงเฉลี่ย | (0.6+0.8+0.7+0.9+1.0) ÷ 5 | 0.8 เมตร |
| ปริมาณดินก่อนเผื่อ | 800 × 0.8 | 640 คิว |
| ปริมาณดินที่ต้องสั่ง | 640 + ส่วนเผื่อการยุบตัว | ผู้รับเหมาประเมินตามชนิดดิน |
| จำนวนเที่ยวรถ | ปริมาณดิน ÷ ความจุต่อเที่ยว | ขึ้นกับขนาดรถที่ใช้ |
เมื่อรู้ตัวเลขเหล่านี้ เจ้าของที่ดินจะเห็นภาพทันทีว่าใบเสนอราคาที่ได้รับสมเหตุสมผลหรือไม่ และถามผู้รับเหมาได้ตรงจุดว่าคิดกี่คิว กี่เที่ยว
ขอใบเสนอราคาอย่างไรให้ได้ราคาตรงงาน
ยิ่งให้ข้อมูลครบ ราคาที่ได้ยิ่งแม่น ลดโอกาสเจอค่าใช้จ่ายเพิ่มระหว่างทำงาน ข้อมูลที่ควรส่งให้ผู้รับเหมามีดังนี้
- โลเคชั่นหน้างาน (ปักหมุด Google Maps)
- ขนาดที่ดินตามโฉนด หรือขนาดส่วนที่ต้องการถม
- ความสูงที่ต้องการถมโดยประมาณ หรือระดับที่ต้องการเทียบกับถนน
- รูปหน้างานหลายมุม รวมถึงทางเข้า
- การใช้งานพื้นที่ เช่น สร้างบ้าน ลานจอดรถ หรือทำสวน
ทีมงานอีสานแมคโฮรับประเมินงานในขอนแก่น กาฬสินธุ์ มหาสารคาม ร้อยเอ็ด และพื้นที่ใกล้เคียง ส่งข้อมูลมาทาง LINE ได้เลย หรือดูขั้นตอนการทำงานก่อนก็ได้
เทียบใบเสนอราคาหลายเจ้าอย่างไร
การเทียบเฉพาะตัวเลขสุดท้ายอาจทำให้ตัดสินใจผิด เพราะแต่ละเจ้าอาจรวมหรือไม่รวมงานบางส่วน ควรเทียบทีละบรรทัด
- คิดปริมาณดินกี่คิว และเผื่อการยุบตัวหรือยัง
- ใช้ดินชนิดไหน มาจากแหล่งใด
- รวมค่าเกลี่ย ปรับระดับ และบดอัดหรือไม่
- รวมงานเคลียร์พื้นที่หรือทำทางเข้าหรือไม่
- ระยะเวลาทำงานและเงื่อนไขการชำระเงิน
ใบเสนอราคาที่ถูกที่สุดอาจไม่ได้คุ้มที่สุด ถ้าไม่มีการบดอัดหรือใช้ดินไม่เหมาะกับงาน อ่านวิธีเลือกผู้รับเหมาเพิ่มได้ที่ ถมที่ดินขอนแก่น วิธีเลือกผู้รับเหมาในอีสาน และหากยังไม่แน่ใจเรื่องการเตรียมที่ดิน ดูเช็กลิสต์ถมที่ดินก่อนสร้างบ้าน
สำหรับงานถมพื้นที่ขนาดใหญ่ในเขตที่กฎหมายบังคับใช้ อาจต้องแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่นตาม พ.ร.บ.การขุดดินและถมดิน พ.ศ. 2543 ด้วย
วิธีคุมงบถมดินโดยไม่ลดคุณภาพ
หลายครอบครัวมีงบจำกัด แต่ยังอยากได้พื้นที่ที่แข็งแรงและไม่ท่วม ต่อไปนี้คือแนวทางที่ช่วยคุมค่าใช้จ่ายได้โดยไม่ต้องลดคุณภาพของงาน
ถมเฉพาะส่วนที่จำเป็นก่อน
ถ้าที่ดินแปลงใหญ่ แต่ตอนนี้จะสร้างบ้านเพียงส่วนหนึ่ง อาจเลือกถมเฉพาะส่วนตัวบ้าน ลานจอดรถ และทางเข้าก่อน ส่วนพื้นที่สวนหรือพื้นที่ว่างค่อยถมเพิ่มภายหลัง ช่วยกระจายค่าใช้จ่ายออกไปตามจังหวะการใช้งานจริง
ใช้ดินให้ถูกชั้น
ไม่จำเป็นต้องใช้ดินคุณภาพสูงทั้งหมด การใช้ดินถมทั่วไปเป็นชั้นล่าง แล้วใช้ลูกรังเฉพาะชั้นบนที่ต้องรับน้ำหนักรถ เป็นวิธีที่หลายงานเลือกใช้เพื่อสมดุลระหว่างงบกับความแข็งแรง
เลือกช่วงเวลาที่หน้างานแห้ง
ช่วงหน้าแล้งรถเข้าออกหน้างานสะดวก ทำงานได้ต่อเนื่อง และบดอัดได้ดีกว่า ลดโอกาสที่ต้องหยุดรอดินแห้งหรือทำทางชั่วคราวเพิ่ม
รวมงานต่อเนื่องในครั้งเดียว
ถ้ามีทั้งงานรื้อสิ่งปลูกสร้างเก่า เคลียร์ต้นไม้ และถมดิน การให้ทีมเดียวทำต่อเนื่องช่วยลดค่าขนย้ายเครื่องจักรเข้าออกหลายรอบ ดูบริการของอีสานแมคโฮได้ที่หน้าแรก
ค่าใช้จ่ายที่มักลืมถาม
นอกจากค่าดินและค่าเครื่องจักร ยังมีรายการเล็ก ๆ ที่ถ้าไม่ถามก่อน อาจกลายเป็นค่าใช้จ่ายเพิ่มตอนท้ายงาน
- ค่าทำทางเข้า: ถ้าต้องถมทางชั่วคราวหรือวางท่อข้ามคูน้ำให้รถเข้าได้
- ค่าเคลื่อนย้ายเครื่องจักร: บางงานคิดค่าขนแมคโฮหรือรถแทรกเตอร์มาหน้างานแยกต่างหาก
- ค่าเก็บเศษวัสดุ: กรณีมีขยะ เศษปูน หรือตอไม้ที่ต้องขนออก
- ค่าเอกสาร: กรณีพื้นที่ถมใหญ่ในเขตที่ต้องแจ้งเจ้าพนักงานท้องถิ่น
วิธีป้องกันง่ายที่สุดคือขอให้ผู้รับเหมาเขียนขอบเขตงานในใบเสนอราคาให้ชัดว่ารวมอะไร และไม่รวมอะไร
คำถามที่พบบ่อยเรื่องถมที่ดินราคา
ทำไมแต่ละเจ้าเสนอราคาถมดินไม่เท่ากัน?
เพราะคิดปริมาณดิน ชนิดดิน ระยะขนส่ง และขอบเขตงานต่างกัน เช่น บางเจ้ารวมการบดอัด บางเจ้าไม่รวม ควรเทียบรายละเอียดทีละบรรทัด
คำนวณดินเองแล้ว ทำไมผู้รับเหมาคิดมากกว่า?
ส่วนใหญ่เป็นเพราะส่วนเผื่อการยุบตัวของดินเมื่อบดอัด และความสูงจริงของแต่ละจุดที่ต่างจากค่าเฉลี่ย ถามผู้รับเหมาได้ว่าเผื่อไว้เท่าไรและเพราะอะไร
ส่งข้อมูลอะไรเพื่อให้ได้ราคาเร็วที่สุด?
ส่งโลเคชั่น ขนาดที่ดิน ความสูงที่ต้องการถม และรูปหน้างานกับทางเข้า ทาง LINE @433nkpxn หรือโทร 096 326 9696
ต้องการรื้อถอน ถมที่ดิน ปรับหน้าดิน?
ส่งรูปหน้างานและโลเคชั่นมาให้ทีมงานอีสานแมคโฮประเมิน · จันทร์ – เสาร์ 07:00 – 18:00